Openingslezing seminar “Art & Technology”

Noot van de redactie: in december 2013 is het onderstaande bericht integraal overgenomen van het blog MuseumDesign.nl.

Hieronder volgt de openingslezing van het seminar “Art & Technology”.


Amsterdams Uitburo
Seminar Art & Technology
Donderdag 20 november 2008
Marcel Wouters

Het gebruik van technologie in tentoonstellingen

Authenticiteit
In een interview werd mij gevraagd welke tentoonstellingen op mij de meeste indruk hadden gemaakt. Het bleek een onverwacht lastige vraag. Na in gedachten alle mij bekende presentaties doorlopen te hebben was mijn conclusie dat het díe tentoonstellingen waren die de kracht en de mystiek van authenticiteit met zich meedroegen: “Hier, op deze plek waar ik nu sta, hier is het gebeurd” of “Dit is het origineel dat hij zelf in handen heeft gehad, realiseer je eens wat het teweeg heeft gebracht.” Al onze professionele inspanningen van een goede informatieoverdracht ten spijt is de kracht van authenticiteit niet te evenaren. En dan blijkt dat veel mensen de schatten uit het verleden willen bewonderen. Vooral omdat er een historische sensatie van uit gaat welke krachtiger is dan welke multimediale toevoeging dan ook.

Een voorbeeld hiervan is de tentoonstelling “Het Terracottaleger van Xi’an” die dit jaar te zien was in het Drents Museum te Assen en nu is opgesteld in de Minderbroederskerk te Maaseik in België. De tentoonstelling laat op een theatrale wijze de schatten zien van de eerste keizers van China. De wereldberoemde soldaten en honderden andere voorwerpen uit de Qin- en de Handynastie, waarvan sommige nooit eerder buiten China te zien waren.

The Terracotta Army of Xi’an op Vimeo.

Het belang van marketing werd ons hierbij duidelijk. Door de goed georganiseerde publiciteit van het Drents Museum kwamen er in een half jaar niet de beoogde 120.000 bezoekers naar Assen, maar werden het er 353.000. Een stroom bezoekers waarvoor de plaatselijke horeca een drievoudige personeelsbezetting moest inzetten en enkele middenstanders achteraf spontaan een schenking aan het museum deden.

Het Terracottaleger van Xi'an in Eindhovens Dagblad

Het Terracottaleger van Xi’an in het Eindhovens Dagblad

Rijen bezoekers bij het Drents Museum

Rijen bezoekers bij het Drents Museum

Bezoekers verdringen zich in de tentoonstelling

Bezoekers verdringen zich in de tentoonstelling

Nog steeds beschouwen mensen musea als de meest betrouwbare bron als het aankomt op het verstrekken van historische informatie over de tentoongestelde objecten.
Maar over het algemeen is de aandacht in musea echter verschoven van de objecten zelf naar de manier waarop ze worden gepresenteerd, hoe ze worden waargenomen door het publiek en hoe het publiek het museum en de voorwerpen beleeft. Waren eerst de voorwerpen van belang, in de meeste musea staat reflexie en interpretatie nu centraal.
Zoals interactieve tentoonstellingen altijd nog geassocieerd worden met rondrennende kinderen die willekeurig op knoppen drukken, zo hebben nieuwe media altijd nog de naam dat ze bezoekers eerder passief maken in een tentoonstelling, dat ze ook isoleren waardoor mensen niet meer met elkaar communiceren.
Maar wij gebruiken nieuwe media nu juist voor sociale tentoonstellingen, die niet enkel de emotionele maar ook de sociale componenten bij de bezoeker losmaken. Tentoonstellingen waarbij de interactie niet langer plaatsvindt tussen een bezoeker en het tentoon gestelde maar tussen bezoekers onderling. De tentoonstellingen worden daarmee meer de plaats voor een openbaar gesprek.

Het Nationaal Monument Kamp Vught

Het Nationaal Monument Kamp Vught

De laatste zaal in het museum Nationaal Monument Kamp Vught is een soort café-restaurantruimte. Koffie is er echter niet te krijgen. Maar wat is deze ruimte dan? Op tafels liggen kranten. En naast de echte kranten ook door ons ge